📋 Waarom beoordeelt het CBR dit?
Kijkgedrag is één van de zwaarst beoordeelde onderdelen van het CBR-examen. Correct ingestelde spiegels zijn de voorwaarde voor goed kijkgedrag. Een examinator ziet tijdens de rit of jij de spiegels correct en consequent gebruikt. Maar als de spiegels verkeerd staan, is het kijkgedrag per definitie onvolledig — ook al kijk je netjes. Het CBR beschouwt dit als een structureel veiligheidstekort.
Wat zie je: Volledig achterraam. Verkeer recht achter je.
Gebruik: Eerste spiegel bij élke kijkactie. Check vóór remmen, vóór richting aangeven, vóór elke rijstrookwisseling.
Instelling: Heel achterraam zichtbaar zonder hoofd te bewegen. Gebruik vingertoppen — geen handpalm op glas.
Wat zie je: Rijbaan links-achter. Fietspad links. Voertuigen schuin achter links.
Gebruik: Bij links afslaan, rijstrook wisselen naar links, invoegen, inhalen.
Instelling: Kleine strook auto zichtbaar onderin (referentie). Rijstrookmarkering en wegrand zichtbaar.
Wat zie je: Rijbaan rechts-achter. Stoeprand bij parkeren. Fietsers rechts.
Gebruik: Bij rechts afslaan, stoppen, parkeren, verlaten van de rijbaan rechts.
Instelling: Kleine strook auto zichtbaar (referentie). Stoeprand zichtbaar bij parkeren.
• Onderin de spiegel: een smalle strook van de eigen auto (±10–15% van de spiegelbreedte) — dit is je referentiepunt
• De rest: de rijbaan naast en achter je, tot aan de wegrand of vangrail
• De horizon loopt door het midden van de spiegel
• De stoeprand of wegrand rechts moet zichtbaar zijn onderin de spiegel
• Fietspad rechts (indien aanwezig) is in beeld
• Kleine strook eigen auto als referentie
🔴 Dode hoek links-achter KRITIEK
- Tussen C-stijl links en het zichtgebied van de linkerbuitenspiegel
- Hier rijden: motoren, fietsers, snelle bromfietsen
- Oplossing: schouderblik links vóór elke verplaatsing naar links
- Gebruik bij: rijstrook wisselen, links afslaan, invoegen
🔴 Dode hoek rechts-achter KRITIEK
- Tussen C-stijl rechts en het zichtgebied van de rechterbuitenspiegel
- Hier rijden: fietsers, bromfietsers op fietspad
- Oplossing: schouderblik rechts vóór elke verplaatsing naar rechts
- Gebruik bij: rechts afslaan, stoppen, verlaten rijbaan
🟡 Dode hoek links-voor
- Naast de A-stijl links — voetgangers, kinderen
- Relevant bij: kruispunten, parkeerplaatsen, zebrapaden
- Oplossing: voorover leunen en kijken bij twijfel
🟡 Dode hoek rechts-voor
- Naast de A-stijl rechts — fietsers bij rechts afslaan
- Relevant bij: rechts afslaan op kruispunten
- Oplossing: schouderblik rechts vóór het afslaan
⚠ Goed ingestelde spiegels elimineren de dode hoek NIET
Dit is de meest gemaakte denkfout. Zelfs perfect ingestelde spiegels laten de dode hoek bestaan. Altijd een schouderblik bij elke zijdelingse verplaatsing — dit is niet optioneel. Het CBR beoordeelt schouderblikken als onderdeel van kijkgedrag.
Bij elke handeling waarbij je van richting of snelheid verandert, gebruik je spiegels in een vaste volgorde. Dit is de basis van goed kijkgedrag:
| Situatie | Binnenspiegel | Linkerbuitenspiegel | Rechterbuitenspiegel | Schouderblik |
|---|---|---|---|---|
| Remmen | ✅ Altijd eerst | — | — | — |
| Rechts afslaan | ✅ | — | ✅ | ✅ Rechts |
| Links afslaan | ✅ | ✅ | — | ✅ Links |
| Rijstrook wisselen links | ✅ | ✅ | — | ✅ Links |
| Stoppen rechts | ✅ | — | ✅ | ✅ Rechts |
| Wegrijden na stop | ✅ | ✅ | — | ✅ Links |
| Invoegen snelweg | ✅ | ✅ | — | ✅ Links |
🔴 Geen schouderblik na spiegelcheck
Spiegels kijken maar de dode hoek vergeten. Het CBR beschouwt dit als onvolledig kijkgedrag — directe aanmerking bij elke handeling.
🔴 Spiegels niet afgesteld vóór rijden
Wegrijden met standingestelde spiegels van een andere bestuurder. Alle kijkacties zijn dan onbetrouwbaar. Structurele fout.
🟡 Buitenspiegel te ver naar buiten
Alleen lucht en geen referentiepunt van eigen auto. Je weet niet meer hoe ver andere auto's van jou zijn.
🟡 Buitenspiegel te ver naar binnen
Teveel van de eigen auto zichtbaar, te weinig rijbaan. Vergroot de effectieve dode hoek.
🟡 Binnenspiegel aanraken met handpalm
Vingerafdrukken op het glas. Bij zon of tegenlicht sterk verblindend. Altijd alleen vingertoppen gebruiken.
🟡 Kijkvolgorde omgekeerd
Buitenspiegel vóór binnenspiegel kijken. Binnenspiegel toont het snelste naderende verkeer — altijd als eerste checken.
Bolle vs. vlakke spiegels
De binnenspiegel is vlak — geeft een realistisch beeld van afstand en grootte. De buitenspiegels zijn licht bol (convex). Dat geeft een breder blikveld, maar verkleint voertuigen — ze lijken verder weg dan ze zijn. Houd hier rekening mee: een auto in de buitenspiegel is dichterbij dan hij lijkt.
Automatisch dimmende spiegels
Moderne auto's hebben een binnenspiegel die automatisch dimt bij felle koplampen van achteren. Dit werkt via een lichtsensor. Bij het examen hoef je dit niet handmatig te bedienen — de spiegel doet het zelf. Wél handig om te weten: bij een beschadigde of uitgeschakelde dimmer kan de binnenspiegel 's nachts verblindend zijn.
Blind Spot Warning (BSW) / Dode-hoekdetectie
Veel moderne auto's hebben een systeem dat voertuigen in de dode hoek detecteert via radar of camera's. Bij een voertuig in de dode hoek licht een lampje op in de buitenspiegel. Belangrijk: dit systeem vervangt het schouderblik NIET. Het CBR verwacht altijd een schouderblik — ook in een auto met BSW. Het systeem kan fietsen en motoren missen bij lage snelheden.
Cameraspiegels (e-mirrors)
Enkele nieuwe automodellen hebben camera's in plaats van buitenspiegels, met een scherm binnenin de auto. De kijkvolgorde en dode-hoekchecks blijven identiek. Bij het CBR-examen gelden dezelfde regels — de technologie verandert de procedure niet.
Hoe beoordeelt het CBR kijkgedrag?
De examinator let bij elke handeling op de volgende punten:
- Is de kijkvolgorde correct? (binnenspiegel → buitenspiegel → schouderblik)
- Worden spiegels tijdig geraadpleegd — niet op het laatste moment?
- Reageert de bestuurder op wat hij ziet in de spiegels?
- Wordt de schouderblik gemaakt bij elke zijdelingse verplaatsing?
Kijkgedrag als examenonderdeel
Kijkgedrag is een van de meest gewogen onderdelen van het CBR-examen. Niet kijken waar je naartoe gaat, te laat kijken, of de verkeerde spiegel gebruiken zijn directe aanleidingen voor een onvoldoende. Goed kijkgedrag begint bij goed ingestelde spiegels — maar eindigt bij bewust, consequent gebruik ervan tijdens de gehele rit.